แบบฝึกหัดเคมีเรื่อง : การเตรียมสารละลาย

1.ถ้าต้องการเตรียมสารละลายโซเดียมคลอไรด์ (NaCl) เข้มข้น 0.1 mol/dm³ จำนวน 100 cm³ ควรทำอย่างไร (มวลอะตอมของ Na = 23, Cl = 35.5)
จากโจทย์ เป็นการเตรียมสารละลายจากสารบริสุทธิ์

วิธีทำ   ขั้นที่ 1 คำนวณหามวลของ NaCl

2.ถ้ามีสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์  (NaOH)  เข้มข้น 1.0 mol/dm³ แต่ต้องการใช้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์เข้มข้น  0.1 mol/dm³ จำนวน 500 cm³ ควรทำอย่างไร

วิธีทำ จากโจทย์เป็นการเตรียมสารละลายจากสารละลายเข้มข้น

ขั้นที่ 1  คำนวณหาปริมาตรของสารละลายเดิมที่จะต้องใช้

จากสูตร                              M₁V₁   = M₂V₂     

จากโจทย์                      M₁     = 1.0 mol/dm³           V₁      =   ?
                                    M₂     = 0.1 mol/dm³           V₂      =   500 cm³

"การระเหย" ต่างจาก "การเดือด" อย่างไร ???

เมื่อให้ความร้อนแก่ของเหลวเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ พลังงานภายในโมเลกุลของของเหลวจะมีค่าเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนถึงอุณหภูมิที่อนุภาคของสารทั่วทั้งของเหลวมีพลังงานจลน์สูงเพียงพอจนกระทั่งสามารถเอาชนะแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของของเหลว ฟองอากาศ (air bubble) จะเกิดขึ้นทั่วทั้งของเหลว เมื่อของเหลวได้รับพลังงานความร้อนมากขึ้นสัดส่วนของสารที่กลายเป็นไอก็จะมีมากขึ้นเรื่อยๆแล้วผุดขึ้นไปอยู่บนผิวหน้าของของเหลวหลุดออกไปสู่บรรยากาศ ของเหลวจะเกิดการเดือด (Boiling) เมื่อความดันไอของสารมีค่าสูงเท่ากับความดันบรรยากาศ สารทั้งหมดเข้าสู่สมดุลของการกลายเป็นไอ อุณหภูมิที่เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าวเรียกว่า จุดเดือด (Boiling point)  โดยทั่วไปแล้วความดันบรรยากาศอยู่ที่ 760 mmHg หรือ 1 atm นั่นเอง จุดเดือดของสารที่ความดันนี้ เรียกว่า จุดเดือดปกติ (Normal  boiling  point) 

ดังนั้น เราอาจกล่าวโดยสรุปได้ว่า

การเดือด ( Boiling ) หมายถึง ปรากฏการณ์ที่ของเหลวเปลี่ยนสถานะเป็นไอเมื่อได้รับความร้อน เกิดฟองอากาศ (air bubble) อย่างรวดเร็วเนื่องจากของเหลวมีความดันไอ  (Vapour pressure) เท่ากับความดันบรรยากาศที่อยู่รอบๆ

รูปแสดงกระบวนการเดือดของน้ำ
ที่มา : http://figures.boundless-cdn.com/13055/full/graphics4.jpeg

จากรูป

(ก) เมื่อน้ำมีอุณหภูมิ 20  ^๐C น้ำพยายามระเหยจากภายในโดยการสร้างฟองอากาศขนาดเล็ก

(ข) เมื่อน้ำถูกต้มและอุณหภูมิสูงขึ้น 50 ^๐C ฟองอากาศจะขยายใหญ่ขึ้น แต่ฟองอากาศเหล่านี้จะถูกความดันของอากาศที่มีค่ามากกว่ามากๆ กดไม่ให้โผล่มาเหนือพื้นผิวของของเหลว

(ค) เมื่อน้ำถูกต้มและอุณหภูมิสูงถึง 212 ^๐F (100 ^๐C) ความดันไอของน้ำจะสูงขึ้นเท่ากับความดันไอของอากาศรอบๆ ดังนั้น ฟองอากาศที่เกิดขึ้นจากการระเหยภายในของของเหลวจึงไม่ถูกกดอีกต่อไป ฟองอากาศเหล่านี้จะมีขนาดใหญ่ขึ้น ลอยขึ้นสู่ผิวน้ำ และปล่อยไอน้ำขึ้นสู่อากาศในที่สุด

ความดันไอ (vapor pressure)

โดยทั่วไป เมื่อของเหลวหนึ่งๆ บรรจุอยู่ใน ภาชนะเปิด เมื่อทิ้งไว้ระยะหนึ่ง จะเห็นว่า ในที่สุดของเหลวนี้จะระเหยไปหมด ไม่มีของเหลวเหลืออยู่ แต่ถ้านำของเหลวไปบรรจุใน ภาชนะปิด โดยวางภาชนะนี้ไว้ในที่สภาวะเดียวกัน มีอุณหภูมิ และความดันเดียวกัน เมื่อทิ้งไว้ในระยะเวลาหนึ่งจะพบว่า มีไอซึ่งเกิดจากการระเหยปรากฏอยู่เหนือของเหลวนี้ ไอของโมเลกุลของเหลวที่อยู่เหนือของเหลวนี้จะวิ่งชนกับผนังของภาชนะ จึงทำให้เกิดความดัน เราเรียกความดันนี้ว่า ความดันไอ (vapor pressure)

ของเหลวแต่ละชนิดจะมีความดันไอไม่เท่ากัน โดยทั่วไป พบว่าถ้าแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลน้อย ความดันไอของของเหลวจะมีค่าสูง เพราะโมเลกุลของของเหลวสามารถระเหยได้ง่าย ในทางตรงกันข้าม ถ้าของเหลวมีแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลมาก ความดันไอของของเหลวก็จะมีค่าน้อย

ความดันบรรยากาศ

อากาศที่ปกคลุมโลกเราเป็นชั้นๆ เรียกว่าชั้นบรรยากาศ บรรยากาศแต่ละชั้นมีส่วนประกอบและปริมาณของแก๊สแตกต่างกัน เนื่องจากอากาศเป็นสารซึ่งมีมวลจึงถูกแรงโน้มถ่วงของโลกดึงดูดเช่นเดียวกับที่กระทำต่อวัตถุอื่นๆ น้ำหนักของอากาศที่กดลงบนพื้นโลกเนื่องจากแรงดึงดูดของโลกในแนวตั้งฉากต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่เรียกว่า ความดันอากาศ หรือ ความดันบรรยากาศ หรือบางครั้งเรียกว่า ความกดอากาศ ซึ่งความดันบรรยากาศในพื้นที่แต่ละที่มีค่าไม่เท่ากัน ซึ่งถ้าพื้นที่มีความสูงยิ่งมาก ความดันบรรยากาศก็จะยิ่งต่ำ 

ปัจจัยที่มีผลต่อจุดเดือด

ความดันบรรยากาศ

เนื่องจากจุดเดือด  คือ อุณหภูมิซึ่งของเหลวมีความดันไอเท่ากับความดันบรรยากาศ  ดังนั้น  ณ  ตำแหน่งซึ่งมีความดันสูงกว่าความดันบรรยากาศ (ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล)  ของเหลวจะมีจุดเดือดสูงกว่าจุดเดือดปกติ  ณ  ตำแหน่งที่มีความดันต่ำกว่าความดันบรรยากาศ (สูงกว่าระดับน้ำทะเล) ของเหลวจะมีจุดเดือดต่ำกว่าปกติ

แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุล

การเดือดต้องมีการทำลายแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของของเหลว  ดังนั้นของเหลวที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลสูงจึงมีจุดเดือดสูงกว่าของเหลวที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลต่ำ

กลับมาที่เรื่องการเดือด  และการระเหย สองคำนี้มีความแตกต่างกัน นั่นคือ การระเหยคือการที่ของเหลวเปลี่ยนสถานะจากของเหลวกลายเป็นไออย่างช้าๆ และเกิดขึ้นเฉพาะผิวหน้าของของเหลวเท่านั้น นอกจากนั้นการระเหยยังสามารถเกิดได้ทุกๆ อุณหภูมิที่ยังมีของเหลวนั้นอยู่ เช่น น้ำสามารถระเหยได้ที่อุณหภูมิ 0-100 ^๐C ส่วนการเดือดจะเกิดขึ้นทั่วทั้งหมดภายในของเหลว  ซึ่งเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว  ไม่ได้เกิดช้าเหมือนการระเหย การเดือดจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อของเหลวนั้นมีความดันไอเท่ากับความดันไอของอากาศรอบๆ ซึ่งอุณหภูมิที่เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าวเรียกว่า จุดเดือด และจุดเดือดของสารบริสุทธิ์จะคงที่ เช่น จุดเดือดของน้ำเท่ากับ 100 ^๐C นั่นคือทุกๆ โมเลกุลของสารชนิดเดียวกันจะเปลี่ยนสถานะกลายเป็นไอที่อุณหภูมิหนึ่งเดียว แต่ถ้าสารไม่บริสุทธิ์เช่นน้ำเกลือซึ่งประกอบด้วยน้ำและเกลือผสมกันจุดเดือดจะไม่คงที่ ทั้งนี้ เพราะมีสารมากกว่า 1 ชนิดนั่นเอง

ที่มา : http://www.il.mahidol.ac.th

การระเหย เคมีในชีวิตประจำวัน

ในชีวิตประจำวัน เราใช้หลักการระเหยในกิจกรรมต่างๆมากมายเช่น การตากผ้า  การตากพืชผลผลิต การตากเพื่อถนอมอาหาร แต่เราอาจจะไม่ได้สังเกตว่ากิจกรรมที่เราทำนั้นต้องใช้หลักการอะไรบ้าง เราตากผ้าเพื่อให้ผ้าแห้ง แล้วผ้าแห้งได้อย่างไร การที่ผ้าจะแห้งได้ น้ำในผ้าต้องแห้งหายไป ซึ่งการที่น้ำซึ่งเป็นของเหลวกลายเป็นไอเราเรียกว่าการระเหย  แล้วการระเหยคืออะไร วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับคำนี้กันนะคะ

การระเหย (Evaporation)

การระเหย (Evaporation) หมายถึง การที่ของเหลวเปลี่ยนสถานะจากของเหลวกลายเป็นไออย่างช้าๆ และเกิดขึ้นเฉพาะผิวหน้าของของเหลวเท่านั้น นอกจากนั้นการระเหยยังสามารถเกิดได้ทุกๆ อุณหภูมิที่ยังมีของเหลวนั้นอยู่ เช่น น้ำสามารถระเหยได้ที่อุณหภูมิ 0-100 ^๐C

แล้วการกลายเป็นไอคืออะไร ??? 

การกลายเป็นไอ (Vaporization) หมายถึง การที่ของเหลวเปลี่ยนสถานะกลายเป็นไอหรือแก๊ส เมื่อของเหลวได้รับพลังงานความร้อนพอที่จะทำให้โมเลกุลมีพลังงานจลน์สูงพอจนเอาชนะแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลได้ โมเลกุลก็จะหลุดออกไปจากผิวหน้าของของเหลว และกลายเป็นแก๊ส เรียกกระบวนการที่โมเลกุลของของเหลวบริเวณผิวหน้าหลุดออกไปเป็นแก๊สว่า การระเหย (evaporation) ในทางตรงกันข้ามถ้าไอคายพลังงานความร้อนออกมา โมเลกุลก็จะมีพลังงานจลน์น้อยลง ทำให้โมเลกุลเคลื่อนที่ช้าลง ทำให้เกิดแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลมากขึ้น และในที่สุดจะสามารถทำให้โมเลกุลรวมกันเป็นสารในสถานะของเหลว การที่สารเปลี่ยนสถานะจากไอหรือแก็สเป็นของเหลว เรียกว่า การควบแน่น หรือการกลั่นตัว (Condensation)

ปรากฏการณ์การระเหย

การระเหย เกิดกับสารที่เป็นของเหลวเปลี่ยนสถานะไปเป็นไอหรือแก๊ส ซึ่งของเหลวมีแรงดึงดูดระหว่างอนุภาคน้อยกว่าของแข็ง อนุภาคของของเหลวจึงจัดตัวอย่างหลวมๆ สามารถกลิ้งไถลไปมาได้  เมื่อโมเลกุลของของเหลวไม่ได้อยู่นิ่งกับที่ แต่จะเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา ก็แสดงว่าโมเลกุลของของเหลวแต่ละโมเลกุลจะต้องมีความเร็ว หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ โมเลกุลของเหลวมีพลังงานจลน์ เมื่อโมเลกุลมีการเคลื่อนที่ ย่อมจะทำให้เกิดการชนกันของโมเลกุลที่อยู่ในของเหลว สิ่งที่เกิดขึ้น คือ ทำให้โมเลกุลของของเหลวมีการแลกเปลี่ยนพลังงานซึ่งกันและกัน หลังจากที่เกิดการชนของโมเลกุล อาจจะทำให้โมเลกุลหนึ่งมีพลังงานจลน์เพิ่มขึ้น และอีกโมเลกุลหนึ่งอาจจะมีพลังงานจลน์ลดลง ซึ่งในที่สุด จะทำให้แต่ละโมเลกุลของของเหลวมีพลังงานจลน์แตกต่างกัน เมื่อของเหลวมีอุณหภูมิสูงขึ้น อนุภาคของเหลวจะมีพลังงานจลน์สูงขึ้น จึงเคลื่อนที่ได้เร็วขึ้นจนไม่สามารถดึงดูดหรือยึดให้อยู่ในของเหลวได้ เมื่ออนุภาคที่มีพลังงานจลน์สูงเคลื่อนที่มาอยู่ที่ผิวหน้าของของเหลวจึงหลุดออกไปเป็นไอหรือแก๊สได้ก่อน จึงทำให้พลังงานจลน์เฉลี่ยของของเหลวลดลง ของเหลวก็จะดูดพลังงานจากสิ่งแวดล้อมเข้ามาแทนที่พลังงานที่เสียไปกับโมเลกุลที่กลายเป็นไอ  ของเหลวจะมีอุณหภูมิลดลง ส่วนอนุภาคที่มีพลังงานต่ำกว่าอนุภาคที่หลุดออกไปจะยังคงเป็นของเหลวอยู่เหมือนเดิม ซึ่งขณะที่เกิดการระเหย ถ้าของเหลวมีพื้นที่ผิวมากจำนวนอนุภาคที่มีพลังงานจลน์สูงมีโอกาสที่จะมาอยู่บริเวณผิวหน้าของของเหลวได้มากด้วย จึงทำให้การระเหยเกิดขึ้นได้เร็วขึ้น หลังจากอนุภาคหลุดออกไปเป็นแก๊สแล้ว อนุภาคแก๊สนั้นอาจวิ่งชนผนังภาชนะ หรือชนกันเองหรือถ้าวิ่งชนผิวหน้าของของเหลวอนุภาคจะถูกดึงกลับคืนสู่สถานะของเหลวเหมือนเดิมเรียกว่า การควบแน่น (Condensation)

รูปแสดงการระเหยของโมเลกุลของน้ำเมื่อได้รับความร้อน
ที่มา : https://encrypted-tbn1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTGra3L9GWZBG32e4xmSdNeb6owR5QKKx13et-yV1FJRVM4HXac

ปัจจัยที่มีผลต่อการระเหย

อุณหภูมิ

• ที่อุณหภูมิสูง ของเหลวจะระเหยได้มาก
• ที่อุณหภูมิต่ำ ของเหลวจะระเหยได้น้อย

ชนิดของของเหลว

• ของเหลวที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลมาก จะระเหยได้ยาก จึงระเหยได้น้อย
• ของเหลวที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลน้อย จะระเหยได้ง่าย จึงระเหยได้มาก      

พื้นที่ผิวของของเหลว           

• ของเหลวที่มีพื้นที่ผิวสัมผัสมาก จะระเหยได้มาก          
• ของเหลวที่มีพื้นที่ผิวสัมผัสน้อย จะระเหยได้น้อย

ความดันบรรยากาศ           

• ที่ความดันบรรยากาศสูง ของเหลวจะระเหยได้ยาก จึงระเหยได้น้อย           
• ที่ความดันบรรยากาศต่ำ ของเหลวจะระเหยได้ง่าย จึงระเหยได้มาก

อากาศเหนือของเหลว

• บริเวณที่มีอากาศถ่ายเทหรือมีลมพัดตลอดเวลา ของเหลวจะระเหยได้มาก
• บริเวณที่ไม่มีอากาศถ่ายเทหรือไม่มีลมพัดตลอดเวลา ของเหลวจะระเหยได้น้อย

การคนหรือกวน เมื่อมีการคนหรือกวนของเหลวของเหลวนั้นก็จะระเหยได้เร็วขึ้น ดังนั้น ของเหลวหนึ่งๆ จะระเหยกลายเป็นไอได้เร็วขึ้นก็ต่อเมื่อ

• พื้นที่ผิวของของเหลวนั้นเพิ่มขึ้น
• ของเหลวนั้นมีอุณหภูมิสูงขึ้น
• ความดันของบรรยากาศเหนือของเหลวลดลง
• อากาศเหนือของเหลวมีการถ่ายเทตลอดเวลา เพื่อป้องกันการอิ่มตัวของไอ
• เมื่อมีการคนหรือกวนของเหลวนั้น

ตัวอย่างของการระเหยในชีวิตประจำวัน เช่น การตากผ้า การทำนาเกลือ การเกิดฝน

จากตัวอย่างที่กล่าวมา ใช้หลักการระเหยทั้งสิ้น ในที่นี้ของยกตัวอย่างใกล้ตัวนั่นคือการซักผ้า เมื่อเราซักผ้า โมเลกุลของน้ำก็จะเข้าไปอยู่ในเนื้อผ้า เมื่อเรานำผ้าเปียกไปตากแดด โมเลกุลของน้ำได้รับความร้อนระดับหนึ่งที่สามารถทำให้โมเลกุลของน้ำที่อยู่บริเวณผิวหน้าของผ้าสามารถเอาชนะแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลได้ และเคลื่อนตัวออกห่างจากกันจนหลุดออกไปจากผิวหน้าของผ้าแล้วระเหยกลายเป็นไอได้ เมื่อน้ำระเหยออกไปผ้าของเราก็จะแห้งตามที่เราต้องการ

ที่มา : https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEib3tPlh62VM-_d4O-CoVTrKZ9aSnNCjQ-pnlL-U3NiYbOsYAqCkgMQ6c22r0sYMywgaPD5hwoQLfM9B7e2NB3aUEarJdq8YhQ3axGyNWSNtS-kn_JmySqHzF8zaj3K3IqfUJZGHcKbAYA/s1600/jpg_laundry201.jpg

นอกจากนี้ เราอาจจะเคยมีคำถามนี้เกิดขึ้นในใจนั่นคือ ในวันที่อากาศร้อน เวลาเหงื่อออก หลังจากเหงื่อแห้ง ทำไมเราจึงรู้สึกเย็นสบาย...???

เมื่อคนรู้สึกร้อน โดยธรรมชาติแล้วร่างกายคนเราจะขับเหงื่อออกมา องค์ประกอบหลักที่อยู่ในเหงื่อ จะประกอบไปด้วยโมเลกุลของน้ำและเกลือ เมื่อพิจารณาที่หยดเหงื่อ จะเห็นว่าเมื่อหยดน้ำดูดพลังงานความร้อนจากร่างกาย จะทำให้โมเลกุลของน้ำที่บริเวณผิวมีพลังงานจลน์สูงขึ้น โมเลกุลเหล่านี้จะระเหย โดยเปลี่ยนสถานะจากของเหลวกลายเป็นแก๊ส (ไอน้ำ) เนื่องจากความร้อนแฝงของการกลายเป็นไอของน้ำ มีค่าเท่ากับ 40.79 kJ/mol ดังนั้นพลังงานความร้อนที่ถูกโมเลกุลของน้ำในหยดเหงื่อใช้ไปในกระบวนการระเหย ซึ่งถูกดึงออกไปพร้อมๆ กับการระเหยของไอน้ำ สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ ทำให้อุณหภูมิของร่างกายลดลง รู้สึกเย็น และรู้สึกสดชื่น...
ที่มาของข้อมูล : 
- http://www.atom.rmutphysics.com
- http://www.il.mahidol.ac.th

ผงซักฟอกขจัดคราบสกปรกได้อย่างไร ???

เมื่อเสื้อผ้าของเรามีรอยเปื้อนต่างๆไม่ว่าจะเป็นคราบน้ำมัน คราบดิน คราบอาหาร คราบเหงื่อ ฯลฯ เราไม่สามารถชะล้างคราบสกปรกเหล่านี้ออกด้วยน้ำธรรมดาได้ เราต้องใช้ตัวช่วยในการขจัดคราบสกปรกนั่นคือ ผงซักฟอก ซึ่งมีขายทั่วไปในท้องตลาด และซูเปอร์มาร์เก็ต แล้วผงซักฟอกสามารถชะล้างคราบสกปรกออกจากเสื้อผ้าของเราได้อย่างไร ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับเจ้าผงซักฟอกกันก่อนนะคะ

ประวัติผงซักฟอก

ผงซักฟอกถูกผลิตขึ้นใช้ป็นครั้งแรกในประเทศเยอรมันในสมัยช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ทั้งนี้ เนื่องจากในขณะนั้นไขวัวและน้ำมันพืชซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตสบู่เกิดการขาดแคลน นักวิทยาศาสตร์จึงได้คิดค้นสารสังเคราะห์ขึ้นมาใหม่เพื่อใช้แทนสบู่ หลังจากนั้นเป็นต้นมาจึงได้มีการค้นคว้าพัฒนาสูตรผงซักฟอกมากมายพร้อมกับการเกิดความนิยมในการใช้ผงซักฟอกอย่างรวดเร็ว สำหรับในประเทศไทยนั้น บริษัทหลุยส์ทีเลียวโนเวนส์ จำกัด ได้นำเข้าผงซักฟอกยี่ห้อ “แฟ้บ“ จากต่างประเทศมาในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อใช้แทนสบู่ในการซักเสื้อผ้าและชำระล้างสิ่งสกปรกอื่นๆ ปรากฏว่าเป็นที่นิยมของประชาชนโดยทั่วไป เพราะสามารถชำระล้างสิ่งสกปรกได้ดีกว่าสบู่และสะดวกในการใช้มากกว่า และในปี พ.ศ. 2500 บริษัท คอลเกตปาล์มโอลีฟ จำกัด จึงได้ตั้งโรงงานผลิตและจำหน่ายผงซักฟอกยี่ห้อ “แฟ้บ” ในประเทศไทยขึ้น และต่อมาได้มีผู้ผลิตผงซักฟอกเกิดขึ้นอีกหลายบริษัท มีการปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพให้ดีขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบันผงซักฟอกได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายทำให้เกิดการแข่งขันในตลาดค่อนข้างสูง ผู้ผลิตจึงต้องปรับปรุงคุณภาพและรูปลักษณ์อยู่เสมอๆ จึงทำให้ในปัจจุบันได้มีผงซักฟอกสูตรต่างๆ วางขายกันตามท้องตลาดมากมาย
ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม คำว่า “ผงซักฟอก” หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่มีสารลดแรงตึงผิวชนิดสังเคราะห์และ/หรือชนิดธรรมชาติเป็นส่วนประกอบหลัก เป็นเกลือของกรดซัลโฟนิก มีสมบัติชำระล้างสิ่งสกปรกทั้งหลายได้เช่นเดียวกับสบู่ สำหรับใช้ซักผ้า ครอบคลุมถึง ผงซักฟอกที่มีลักษณะเป็นผง เม็ดเล็กๆ หรือเกล็ด อัดขึ้นรูป กึ่งแข็งกึ่งเหลว แท่ง หรือลักษณะอื่น แต่ไม่ครอบคลุมถึงผลิตภัณฑ์ซักผ้าชนิดเหลว ผงซักฟอกแบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ ชนิดซักฟอกด้วยมือ ชนิดซักฟอกด้วยเครื่องซักผ้า และชนิดซักฟอกด้วยมือหรือเครื่องซักผ้า ผงซักฟอกมีส่วนประกอบใหญ่ๆ 2 ชนิด คือ ส่วนประกอบหลัก ที่จำเป็นต้องมีอยู่ในส่วนผสม และส่วนประกอบรองที่อาจมีหรือไม่มีอยู่ในส่วนผสมก็ได้

สารประกอบหลักของผงซักฟอกมี 5 ชนิด คือ

1. สารลดแรงตึงผิว หมายถึง สารซึ่งเมื่อละลายในน้ำแล้วจะช่วยลดแรงตึงผิวของน้ำ ทำให้คราบสกปรกที่ติดอยู่กับเนื้อผ้าหลุดออกได้ง่าย อาจเป็นชนิดสังเคราะห์และ/หรือชนิดธรรมชาติ เป็นสารเคมีประเภท แอนไอออนิก (anionic) แคทไอออนิก (cationic) หรือนอนไอออนิก (nonionic) ประเภทใดประเภทหนึ่งหรือผสมกัน ปัจจุบันสารที่ผู้ผลิตนิยมใช้คือ สารลิเนียอัลคีลเบนซีนซัลโฟเนท (Linear Alkylbenzensulfonate หรือ LAS)
2. สารลดความกระด้างของน้ำ หมายถึง สารที่ลดความกระด้างของน้ำ สารนี้ไม่ได้ช่วยให้สิ่งสกปรกหลุดออกจากเนื้อผ้าโดยตรง แต่จะช่วยให้สารลดแรงตึงผิวมีประสิทธิภาพดีขึ้น สารที่ผู้ผลิตนิยมใช้กันมาก คือ โซเดียมไทรโพลิฟอสเฟต (Sodium Tripolyphosphate : STPP) ซึ่งในในปัจจุบันเกิดข้อกล่าวหาว่าฟอสเฟตที่เคยใช้เป็นสารลดความกระด้างนี้เป็นตัวการทำลายแหล่งน้ำ จึงได้เริ่มมีการลดการใช้ฟอสเฟตลงและใช้สารซีโอไลท์แทนในผงซักฟอกบางยี่ห้อ
3. สารรักษาระดับความเป็นด่าง หมายถึง สารที่รักษาระดับความเป็นด่างให้คงที่ตลอดช่วงการใช้งาน ป้องกันการกัดกร่อนของภาชนะที่ทำด้วยโลหะที่ใช้ในการซักและช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของสารลดแรงตึงผิว ได้แก่ โซเดียมซิลิเกต และโซเดียมคาร์บอเนต
4. สารกันคราบคืน หมายถึง สารที่ช่วยไม่ให้คราบหรือสิ่งสกปรกที่หลุดออกไปแล้ว กลับมาจับผ้าอีกขณะซัก เช่น โซเดียมคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส (Sodium Carboxymethylcellulose)
5. สารเพิ่มความสดใส หมายถึง สารที่สามารถดูดแสงอัลตราไวโอเลต แล้วให้แสงที่ทำให้ผ้าดูสดใสยิ่งขึ้นเช่น ไทโนพัล ดีเอ็มเอส (Tinopal DMS)

ส่วนประกอบรอง

ส่วนประกอบรองหรือส่วนประกอบที่อาจมีได้ที่ผู้ผลิตได้ใส่ลงไปในผงซักฟอกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของผงซักฟอกและดึงดูดใจลูกค้า สารเหล่านี้มีอยู่ในปริมาณเล็กน้อยเท่านั้น ได้แก่ สารเพิ่มฟองหรือสารลดฟอง สารฟอกและสารฟอกต้นตอรวมทั้งสารคงสภาพสำหรับสารฟอกต้นตอ สารช่วยการละลาย สารกันหมอง แอนติออกซิแดนต์ เอนไซม์ น้ำหอม สี สารกันการจับตัวเป็นก้อน สารช่วยขับสิ่งสกปรก สารต้านจุลินทรีย์ สารละมุน สารคงสภาพการเก็บรักษา สารช่วยให้ผ้านุ่ม สารกันไฟฟ้าสถิตย์ สารกันการกัดกร่อนและสารอื่นๆ 

สูตรทั่วไปของผงซักฟอก 

รูปแสดงสูตรทั่วไปของผงซักฟอง

ที่มา : https://www2.chemistry.msu.edu/faculty/reusch/virttxtjml/Images3/surfact.gif

รูปแสดง Micelle

ที่มา : http://www.nature.com/nmat/journal/v9/n5/images/nmat2761-f1.jpg

หลักการทำงานของผงซักฟอก

สาเหตุที่ผงซักฟอกสามารถขจัดน้ำมันออกจากเสื้อผ้าได้ เนื่องจากผงซักฟอกมีสมบัติเป็น Emulsifier ซึ่งประกอบด้วย 2 ส่วนคือ ส่วนที่มีขั้วเรียกว่าส่วนหัว (Head Group) และส่วนที่ไม่มีขั้วเรียกว่าส่วนหาง (Tail) โดยส่วนหัวจะเป็นส่วนที่ชอบน้ำ และส่วนหางเป็นส่วนที่ไม่ชอบน้ำ ดังนั้นในกระบวนการซัก ผงซักฟอกเปรียบเสมือน Micelle โดยหันส่วนที่ไม่มีขั้วจับกับสิ่งสกปรก ส่วนที่มีขั้วจะจับกับน้ำที่เราล้าง ดังนั้นหลังการซักเมื่อเราล้างเสื้อผ้าด้วยน้ำ คราบสกปรกจะหลุดออกมากับน้ำทำให้เสื้อผ้าของเราสะอาดเอี่ยม

รูปแสดงกระบวนการขจัดน้ำมันของผงซักฟอก

ที่มา : http://nsb.wdfiles.com/local--files/c-9-5-5-4/Emulsion%201.jpg

แม้ผงซักฟอกจะเป็นสินค้าอุปโภคที่ช่วยทำให้ชีวิตประจำวันของมนุษย์มีความสะดวกสบายขึ้น อย่างไรก็ตาม ส่วนประกอบที่มีอยู่ในผงซักฟอกนั้นก็จัดเป็นสารเคมี หากมีการสะสมอยู่ในแหล่งน้ำมากๆ อาจเกิดผลเสียหรือมลภาวะของสิ่งแวดล้อม เช่น สารพวกฟอสเฟตเที่มีอยู่ในผงซักฟอก เมื่อปล่อยลงสู่แหล่งน้ำ อาจกลายเป็นปุ๋ยทำให้พืชน้ำเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ซึ่งขัดขวางการคมนาคมทางน้ำ ทำลายทัศนียภาพของแหล่งน้ำ และเมื่อพืชน้ำตายลง ทำให้น้ำเน่าเสีย ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดลง สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในน้ำเกิดการขาดออกซิเจนและตายลงได้ น้ำซักล้างต่างๆ ที่เกิดจากกิจกรรมการใช้ผงซักฟอกทั้งภายในบ้านเรือนหรือภายนอก โดยเฉพาะจากร้านค้าหรือสถานบริการที่รับซักรีดเสื้อผ้าที่ปัจจุบันพบเห็นอยู่เป็นจำนวนมาก สถานที่เหล่านี้จัดเป็นแหล่งกำเนิดของน้ำซักล้างที่เกิดจากการใช้ผงซักฟอกมากที่สุด ดังนั้นจึงควรที่จะมีมาตรการในการควบคุมและบังคับให้มีการบำบัดน้ำทิ้งประเภทนี้เสียก่อนที่จะระบายลงสู่แม่น้ำลำคลอง เพื่อช่วยลดมลภาวะน้ำเสียที่เกิดจากการใช้ผงซักฟอกต่อไป

ที่มาของข้อมูล :

• นงนุช ตั้งเกริกโอฬาร.(2552).ผงซักฟอก. สืบค้นจาก http://www.uniserv.buu.ac.th/forum2/topic.asp?TOPIC_ID=2739

ผงซักฟอกขจัดคราบสกปรกได้อย่างไร ???

เมื่อเสื้อผ้าของเรามีรอยเปื้อนต่างๆไม่ว่าจะเป็นคราบน้ำมัน คราบดิน คราบอาหาร คราบเหงื่อ ฯลฯ เราไม่สามารถชะล้างคราบสกปรกเหล่านี้ออกด้วยน้ำธรรมดาได้ เราต้องใช้ตัวช่วยในการขจัดคราบสกปรกนั่นคือ ผงซักฟอก ซึ่งมีขายทั่วไปในท้องตลาด และซูเปอร์มาร์เก็ต แล้วผงซักฟอกสามารถชะล้างคราบสกปรกออกจากเสื้อผ้าของเราได้อย่างไร ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับเจ้าผงซักฟอกกันก่อนนะคะ

ประวัติผงซักฟอก

ผงซักฟอกถูกผลิตขึ้นใช้ป็นครั้งแรกในประเทศเยอรมันในสมัยช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ทั้งนี้ เนื่องจากในขณะนั้นไขวัวและน้ำมันพืชซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตสบู่เกิดการขาดแคลน นักวิทยาศาสตร์จึงได้คิดค้นสารสังเคราะห์ขึ้นมาใหม่เพื่อใช้แทนสบู่ หลังจากนั้นเป็นต้นมาจึงได้มีการค้นคว้าพัฒนาสูตรผงซักฟอกมากมายพร้อมกับการเกิดความนิยมในการใช้ผงซักฟอกอย่างรวดเร็ว สำหรับในประเทศไทยนั้น บริษัทหลุยส์ทีเลียวโนเวนส์ จำกัด ได้นำเข้าผงซักฟอกยี่ห้อ “แฟ้บ“ จากต่างประเทศมาในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อใช้แทนสบู่ในการซักเสื้อผ้าและชำระล้างสิ่งสกปรกอื่นๆ ปรากฏว่าเป็นที่นิยมของประชาชนโดยทั่วไป เพราะสามารถชำระล้างสิ่งสกปรกได้ดีกว่าสบู่และสะดวกในการใช้มากกว่า และในปี พ.ศ. 2500 บริษัท คอลเกตปาล์มโอลีฟ จำกัด จึงได้ตั้งโรงงานผลิตและจำหน่ายผงซักฟอกยี่ห้อ “แฟ้บ” ในประเทศไทยขึ้น และต่อมาได้มีผู้ผลิตผงซักฟอกเกิดขึ้นอีกหลายบริษัท มีการปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพให้ดีขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบันผงซักฟอกได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายทำให้เกิดการแข่งขันในตลาดค่อนข้างสูง ผู้ผลิตจึงต้องปรับปรุงคุณภาพและรูปลักษณ์อยู่เสมอๆ จึงทำให้ในปัจจุบันได้มีผงซักฟอกสูตรต่างๆ วางขายกันตามท้องตลาดมากมาย
ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม คำว่า “ผงซักฟอก” หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่มีสารลดแรงตึงผิวชนิดสังเคราะห์และ/หรือชนิดธรรมชาติเป็นส่วนประกอบหลัก เป็นเกลือของกรดซัลโฟนิก มีสมบัติชำระล้างสิ่งสกปรกทั้งหลายได้เช่นเดียวกับสบู่ สำหรับใช้ซักผ้า ครอบคลุมถึง ผงซักฟอกที่มีลักษณะเป็นผง เม็ดเล็กๆ หรือเกล็ด อัดขึ้นรูป กึ่งแข็งกึ่งเหลว แท่ง หรือลักษณะอื่น แต่ไม่ครอบคลุมถึงผลิตภัณฑ์ซักผ้าชนิดเหลว ผงซักฟอกแบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ ชนิดซักฟอกด้วยมือ ชนิดซักฟอกด้วยเครื่องซักผ้า และชนิดซักฟอกด้วยมือหรือเครื่องซักผ้า ผงซักฟอกมีส่วนประกอบใหญ่ๆ 2 ชนิด คือ ส่วนประกอบหลัก ที่จำเป็นต้องมีอยู่ในส่วนผสม และส่วนประกอบรองที่อาจมีหรือไม่มีอยู่ในส่วนผสมก็ได้

สารประกอบหลักของผงซักฟอกมี 5 ชนิด คือ

1. สารลดแรงตึงผิว หมายถึง สารซึ่งเมื่อละลายในน้ำแล้วจะช่วยลดแรงตึงผิวของน้ำ ทำให้คราบสกปรกที่ติดอยู่กับเนื้อผ้าหลุดออกได้ง่าย อาจเป็นชนิดสังเคราะห์และ/หรือชนิดธรรมชาติ เป็นสารเคมีประเภท แอนไอออนิก (anionic) แคทไอออนิก (cationic) หรือนอนไอออนิก (nonionic) ประเภทใดประเภทหนึ่งหรือผสมกัน ปัจจุบันสารที่ผู้ผลิตนิยมใช้คือ สารลิเนียอัลคีลเบนซีนซัลโฟเนท (Linear Alkylbenzensulfonate หรือ LAS)
2. สารลดความกระด้างของน้ำ หมายถึง สารที่ลดความกระด้างของน้ำ สารนี้ไม่ได้ช่วยให้สิ่งสกปรกหลุดออกจากเนื้อผ้าโดยตรง แต่จะช่วยให้สารลดแรงตึงผิวมีประสิทธิภาพดีขึ้น สารที่ผู้ผลิตนิยมใช้กันมาก คือ โซเดียมไทรโพลิฟอสเฟต (Sodium Tripolyphosphate : STPP) ซึ่งในในปัจจุบันเกิดข้อกล่าวหาว่าฟอสเฟตที่เคยใช้เป็นสารลดความกระด้างนี้เป็นตัวการทำลายแหล่งน้ำ จึงได้เริ่มมีการลดการใช้ฟอสเฟตลงและใช้สารซีโอไลท์แทนในผงซักฟอกบางยี่ห้อ
3. สารรักษาระดับความเป็นด่าง หมายถึง สารที่รักษาระดับความเป็นด่างให้คงที่ตลอดช่วงการใช้งาน ป้องกันการกัดกร่อนของภาชนะที่ทำด้วยโลหะที่ใช้ในการซักและช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของสารลดแรงตึงผิว ได้แก่ โซเดียมซิลิเกต และโซเดียมคาร์บอเนต
4. สารกันคราบคืน หมายถึง สารที่ช่วยไม่ให้คราบหรือสิ่งสกปรกที่หลุดออกไปแล้ว กลับมาจับผ้าอีกขณะซัก เช่น โซเดียมคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส (Sodium Carboxymethylcellulose)
5. สารเพิ่มความสดใส หมายถึง สารที่สามารถดูดแสงอัลตราไวโอเลต แล้วให้แสงที่ทำให้ผ้าดูสดใสยิ่งขึ้นเช่น ไทโนพัล ดีเอ็มเอส (Tinopal DMS)

ส่วนประกอบรอง

ส่วนประกอบรองหรือส่วนประกอบที่อาจมีได้ที่ผู้ผลิตได้ใส่ลงไปในผงซักฟอกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของผงซักฟอกและดึงดูดใจลูกค้า สารเหล่านี้มีอยู่ในปริมาณเล็กน้อยเท่านั้น ได้แก่ สารเพิ่มฟองหรือสารลดฟอง สารฟอกและสารฟอกต้นตอรวมทั้งสารคงสภาพสำหรับสารฟอกต้นตอ สารช่วยการละลาย สารกันหมอง แอนติออกซิแดนต์ เอนไซม์ น้ำหอม สี สารกันการจับตัวเป็นก้อน สารช่วยขับสิ่งสกปรก สารต้านจุลินทรีย์ สารละมุน สารคงสภาพการเก็บรักษา สารช่วยให้ผ้านุ่ม สารกันไฟฟ้าสถิตย์ สารกันการกัดกร่อนและสารอื่นๆ 

สูตรทั่วไปของผงซักฟอก 

รูปแสดงสูตรทั่วไปของผงซักฟอง

ที่มา : https://www2.chemistry.msu.edu/faculty/reusch/virttxtjml/Images3/surfact.gif

รูปแสดง Micelle

ที่มา : http://www.nature.com/nmat/journal/v9/n5/images/nmat2761-f1.jpg

หลักการทำงานของผงซักฟอก

สาเหตุที่ผงซักฟอกสามารถขจัดน้ำมันออกจากเสื้อผ้าได้ เนื่องจากผงซักฟอกมีสมบัติเป็น Emulsifier ซึ่งประกอบด้วย 2 ส่วนคือ ส่วนที่มีขั้วเรียกว่าส่วนหัว (Head Group) และส่วนที่ไม่มีขั้วเรียกว่าส่วนหาง (Tail) โดยส่วนหัวจะเป็นส่วนที่ชอบน้ำ และส่วนหางเป็นส่วนที่ไม่ชอบน้ำ ดังนั้นในกระบวนการซัก ผงซักฟอกเปรียบเสมือน Micelle โดยหันส่วนที่ไม่มีขั้วจับกับสิ่งสกปรก ส่วนที่มีขั้วจะจับกับน้ำที่เราล้าง ดังนั้นหลังการซักเมื่อเราล้างเสื้อผ้าด้วยน้ำ คราบสกปรกจะหลุดออกมากับน้ำทำให้เสื้อผ้าของเราสะอาดเอี่ยม

รูปแสดงกระบวนการขจัดน้ำมันของผงซักฟอก

ที่มา : http://nsb.wdfiles.com/local--files/c-9-5-5-4/Emulsion%201.jpg

แม้ผงซักฟอกจะเป็นสินค้าอุปโภคที่ช่วยทำให้ชีวิตประจำวันของมนุษย์มีความสะดวกสบายขึ้น อย่างไรก็ตาม ส่วนประกอบที่มีอยู่ในผงซักฟอกนั้นก็จัดเป็นสารเคมี หากมีการสะสมอยู่ในแหล่งน้ำมากๆ อาจเกิดผลเสียหรือมลภาวะของสิ่งแวดล้อม เช่น สารพวกฟอสเฟตเที่มีอยู่ในผงซักฟอก เมื่อปล่อยลงสู่แหล่งน้ำ อาจกลายเป็นปุ๋ยทำให้พืชน้ำเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ซึ่งขัดขวางการคมนาคมทางน้ำ ทำลายทัศนียภาพของแหล่งน้ำ และเมื่อพืชน้ำตายลง ทำให้น้ำเน่าเสีย ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดลง สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในน้ำเกิดการขาดออกซิเจนและตายลงได้ น้ำซักล้างต่างๆ ที่เกิดจากกิจกรรมการใช้ผงซักฟอกทั้งภายในบ้านเรือนหรือภายนอก โดยเฉพาะจากร้านค้าหรือสถานบริการที่รับซักรีดเสื้อผ้าที่ปัจจุบันพบเห็นอยู่เป็นจำนวนมาก สถานที่เหล่านี้จัดเป็นแหล่งกำเนิดของน้ำซักล้างที่เกิดจากการใช้ผงซักฟอกมากที่สุด ดังนั้นจึงควรที่จะมีมาตรการในการควบคุมและบังคับให้มีการบำบัดน้ำทิ้งประเภทนี้เสียก่อนที่จะระบายลงสู่แม่น้ำลำคลอง เพื่อช่วยลดมลภาวะน้ำเสียที่เกิดจากการใช้ผงซักฟอกต่อไป

ที่มาของข้อมูล :

• นงนุช ตั้งเกริกโอฬาร.(2552).ผงซักฟอก. สืบค้นเมื่อ 10 พฤศจิกายน, 2559,จาก http://www.uniserv.buu.ac.th/forum2/topic.asp?TOPIC_ID=2739

แบบฝึกหัดเคมีเรื่อง : ความเข้มข้นของสารละลาย

1.      สารละลาย H₂SO₄ เข้มข้นร้อยละ 35 โดยมวล มีความหนาแน่น 1.26 g/cm³ ที่ 20 ^๐C จงหา

1.1 สารละลาย 100 dm³ มี H₂SO₄ ละลายอยู่กี่กรัม

1.2 จงหาปริมาตรของสารละลายที่มี H₂SO₄ ละลายอยู่ 500 g

1.3 สารละลายนี้มีความเข้มข้นเท่าใดในหน่วย โมลาริตี

1.4 สารละลายนี้มีความเข้มข้นเท่าใดในหน่วย โมแลลิตี

กำหนด มวลอะตอม H = 1, O = 16, S = 32

วิธีทำ สารละลายเข้มข้นร้อยละ 35 โดยมวล หมายความว่า

          ในสารละลาย 100 กรัม มี H₂SO₄ ละลายอยู่             = 35 กรัม

          ในสารละลาย 100 กรัม มี H₂O          ละลายอยู่ 100 – 35  = 65 กรัม

2. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์มี  NaOH 4.0 g/dm³  ถ้านำสารนี้มา 100 cm³ ทำให้เป็นสารละลาย เข้มข้น 0.10 mol/dm³ จะต้องเติมน้ำจนมีปริมาตรรวมทั้งหมดเป็นกี่ cm³ (มวลอะตอม H= 1, O = 16, Na = 23)

3. สารละลายกลูโคส (C₆H₁₂O₆) เข้มข้น 0.396 โมแลล และมีความหนาแน่น 1.16 g/cm³ จะมีความเข้มข้นกี่โมลาร์ (มวลอะตอม H=1, C=12, O=16)
วิธีทำ

สารละลายกลูโคส (C₆H₁₂O₆) เข้มข้น 0.396 mol/kg หมายความว่า สารละลายนี้มีตัวทำละลายคือน้ำ (H₂O) 1 kg มี C₆H₁₂O₆  0.396 mol

น้ำยาล้างเล็บ ล้างสีทาเล็บได้อย่างไร ???

เรื่องความสวยความงามเป็นเรื่องที่ผู้หญิงทุกคนต้องการ ดังนั้นสาวๆจึงพยายามหาเครื่องสำอางต่างๆไม่ว่าจะเป็นลิปสติก น้ำยาย้อมผม สีทาเล็บ น้ำยาล้างเล็บ ฯลฯ มาใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่สาวๆเคยรู้ไหมว่าเครื่องสำอางเหล่านี้ล้วนมีสารเคมีประกอบอยู่ทั้งสิ้น

สำหรับสาวๆที่รักสวยรักงามส่วนใหญ่ก็เคยทาเล็บกันมาทั้งนั้น แต่สาวๆเคยสังเกตไหมว่า ในยามที่เราอยากเปลี่ยนสีเล็บ หรือต้องการลบสีทาเล็บออกเราไม่สามารถใช้น้ำธรรมดาล้างสีทาเล็บได้ แต่ต้องใช้น้ำยาเฉพาะนั่นคือน้ำยาล้างเล็บ แล้วทำไมจึงเป็นเช่นนั้น วันนี้เรามาไขข้อข้องใจกับเรื่องนี้กันดีกว่า เพื่อสาวๆจะได้มีเล็บสีสวยๆพร้อมกับมีความรู้เรื่องน้ำยาล้างเล็บควบคู่ไปด้วย

น้ำยาล้างเล็บมีสารเคมีที่เป็นส่วนประกอบสำคัญมีชื่อว่า อะซิโตน (Acetone) ผสมอยู่ ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับเจ้าสารเคมีตัวนี้กันก่อนนะคะ

ข้อมูลเบื้องต้น

ชื่อ : Acetone

สูตรเคมี : C₃H₆O

สูตรโครงสร้าง :

น้ำหนักโมเลกุล : 58.08 amu.
ลักษณะทางกายภาพ : ของเหลวใส ไม่มีสี

ข้อมูลเกี่ยวกับอันตราย

สารชนิดนี้มีความไวไฟสูง เมื่อเราได้รับสารชนิดนี้เข้าสู่ร่างกายจะทำให้ระคายเคืองตา การได้รับสารนี้ซ้ำๆอาจทำให้ผิวหนังแห้งและแตก ไอของสารอาจทำให้ซึมและง่วงนอน

การปฐมพยาบาล

เมื่อสูดดมสาร

ถ้าสูดดมสารเข้าไปให้ย้ายผู้ป่วยไปที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์, ถ้าไม่หายใจให้การช่วยหายใจ, ถ้าหายใจลำบากให้ออกซิเจน

เมื่อสัมผัสสาร

ในกรณีที่สัมผัสกับสาร ให้ล้างผิวหนังทันทีด้วยสบู่และน้ำปริมาณมาก

เมื่อสารเข้าตา

ในกรณีที่สารเข้าตา ให้ล้างตาด้วยน้ำปริมาณมากเป็นเวลาอย่างน้อย 15 นาที

เมื่อกลืนกิน

เมื่อกลืนกินสารเข้าไป ในกรณีที่ผู้ป่วยยังมีสติอยู่ให้ใช้น้ำบ้วนปาก, ไปพบแพทย์

ข้อปฏิบัติการใช้และการเก็บรักษา

ข้อปฏิบัติการใช้สาร : อย่าหายใจเอาไอระเหยเข้าไป ระวังอย่าให้เข้าตา โดนผิวหนังหรือเสื้อผ้า หลีกเลี่ยงการได้รับสารเป็นเวลานานหรือซ้ำหลายๆครั้ง

การเก็บรักษา : ปิดฝาภาชนะให้สนิท, เก็บให้ห่างความร้อน, ประกายไฟและเปลวไฟ

การละลายของสีทาเล็บในอะซิโตน
อะซิโตนเป็นโมเลกุลโคเวเลนต์มีขั้ว ส่วนที่มีขั้วคือหมู่คาร์บอนิล ส่วนสีทาเล็บทั่วไปที่ใช้กันอยู่มีส่วนประกอบที่สำคัญคือ ไนโตรเซลลูโลส (Nitrocellulose) ฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde) เรซิน โทลูอีน (Toluene) ไดบิวทิว พทาเลต (Dibutyl Phthalate) ซึ่งส่วนประกอบเหล่านี้มีสารที่มีสภาพขั้วเหมือนกันกับอะซิโตน ดังนั้นเมื่อผสมอะซิโตนลงไปในน้ำยาล้างเล็บ น้ำยาล้างเล็บนั้นก็สามารถล้างสีทาเล็บได้ทั้งนี้เนื่องจากน้ำยาล้างเล็บและสีทาเล็บมีสมบัติการละลายที่คล้ายคลึงกัน การที่สารชนิดหนึ่งจะละลายในตัวทำละลายหนึ่งๆได้นั้น สารทั้งสองชนิดจะต้องมีสมบัติเหมือนกันตามกฎ "Like dissolves like" นั่นคือ ตัวละลายที่มีขั้วจะละลายในตัวทำละลายที่มีขั้ว เพราะแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลมีขั้วเป็นแรงไดโพล-ไดโพล (Dipole-Dipole) แต่จะไม่ละลายในตัวทำละลายไม่มีขั้ว ตัวอย่างเช่น เอทานอล (CH₃CH₂OH) ละลายในน้ำ (H₂O) แต่ไม่ละลายในเฮกเซน (C₆H₁₄) ในทางตรงข้าม ตัวละลายที่ไม่มีขั้วจะละลายในตัวทำละลายไม่มีขั้ว เพราะแรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลไม่มีขั้วเป็นแรงแวนเดอร์วาลล์ (Van der Waals force) เหมือนกัน ตัวอย่างเช่น คาร์บอนเตตระคลอไรด์ (CCl₄) ละลายในเบนซีน (C₆H₆) แต่ไม่ละลายในน้ำ

 รูปสภาพขั้วของอะซิโตน

ดั้งนั้นเมื่อเราใช้น้ำยาล้างเล็บเช็ดทำความสะอาดสีทาเล็บ เล็บของเราก็จะสวยสะอาดตามที่สาวๆต้องการ

ที่มาของข้อมูล :

• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, มหาวิทยาลัย. (ม.ป.ป.). เอกสารข้อมูลความปลอดภัย. สืบค้นเมื่อ 8 พฤศจิกายน, 2559,จาก http://www.chemtrack.org/MSDSSG/Trf/msdst/msdst67-64-1.html
• วรธาร ทัดแก้ว. (2544.).ระวัง!ภัยใกล้ตัวจากยาทาเล็บ. สืบค้นเมื่อ 8 พฤศจิกายน, 2559, จากhttp://elib.fda.moph.go.th/library/default.asp?page2=subdetail&id=30115